منوي درختي  
 
 اطلاعات عمومي چشم
   
 

قطره هاي چشمي

مي توانند در درمان بيماريها يا رفع ناراحتيهاي چشمي بسيار مفيد باشند. اما مهم است كه بياد داشته باشيد كه تمامي داروها مي توانند عوارض جانبي داشته باشند. داروها بيماريها را درمان مي كنند اما مي توانند گاهي اوقات مشكل ايجاد كنند.

بسياري از بيماريهاي چشمي را مي توان با قطره ها درمان كرد. اغلب اثر داروها در چشم باقي مي ماند و فقط مقدار كمي از آن به ساير نقاط بدن ميرسد بنابراين خطر كمي نسبت به داروهاي خوراكي در ايجاد عوارض جانبي دارند.

بعضي از عوارض قطره هاي چشمي موضعي هستند بدين معني كه روي چشم اثر مي كنند ولي در تمامي بدن اثري ندارند. اما مانند هرگونه داروي ديگري قطره هاي چشمي مي توانند سلامتي شما از جمله سلامتي چشمانتان را به خطر بياندازند.

داروها را صحيح استفاده كنيد:
وقتيكه پزشك شما دارويي را برايتان تجويز مي كنند بايد نکات مهم زير را درنظر داشته باشيد:

  • مطمئن شويد كه اسم دارو را مي دانيد. داروها همواره يك اسم ژنريك و يك اسم تجارتي دارند. اسم ژنريك را مي توان با حروف ريز زير نام دارو پيدا كرد.

  • مطمئن شويد كه ميزان دفعات مورد نياز استفاده از دارو را مي دانيد.

  • بروشور دارو كه حاوي جزئيات درباره عوارض جانبي و تذكرات لازم مي باشد را بخوانيد. چنانچه سئوالي داشتيد، با چشم پزشكتان تماس بگيريد.

  • چنانچه در هنگام استفاده از دارو ناراحتي برايتان ايجاد شد بلافاصله با چشم پزشكتان تماس بگيريد.

گاهي اوقات چشم پزشك مي تواند داروي ديگري را تجويز كند يا از روش ديگري براي درمان استفاده كند. اما گاهي اهميت قطره هاي چشمي بحدي است كه ممكن است شما مجبور باشيد بعضي از عوارض جانبي را در ضمن درمان تحمل كنيد.

حساسيت ها
بياد داشته باشيد که هر گونه حساسيت دارويي را بايد به پزشک/چشم پزشک معالجتان اطلاع دهيد. هر دارويي ميتواند باعث ايجاد حساسيت شود حتي قطره هاي ساده كه احتياج به نسخه ندارند چون بهر حال حاوي مواد شيميايي هستند. گاهي اوقات داروهائي هستند كه ممكن است در گذشته براي شما مشكل آفرين بوده اند. مهم است كه هر گونه واكنش حساسيتي را که در گذشته داشته ايد به پزشك بگوئيد. واكنشهاي حساسيتي نسبت به قطرههاي چشمي معمولا باعث ايجاد خارش ،تورم وايجاد دانه هاي قرمز در اطراف چشم مي شوند. در صورت مشاهده هر يک از اين عوارض متعاقب مصرف قطره هاي چشمي حتماً با چشم پزشک خود تماس بگيريد.

قطره هاي چشمي مورد استفاده در معاينه چشمي

قطره هاي گشاد كننده : چشم پزشك از قطره هاي چشمي براي گشاد كردن مردمک چشم شما استفاده مي كند كه بدينوسيله مي تواند داخل چشم شما را ببيند. چون بعد از معاينه بدليل استفاده از دارو توسط پزشك رانندگي ممكن است مشكل باشد بهتر است شما ترتيبي براي رسيدن به خانه بعد از معاينه فراهم كرده باشيد .

قطره هاي بي حس كننده: بي حس كننده ها داروهاي از بين برنده درد مي باشند كه چشم هاي شما را در عرض چند ثانيه بي حس مي كند. اين قطره ها بايستي در مطب پزشك استفاده شود و هرگز در خانه بكار نرود. استفاده مكرر از آنها ميتواند به سطح چشم شما صدمات جدي بزند.

قطره هاي چشمي بدون نسخه
شما مي توانيد بعضي از قطره هاي چشمي را بدون نسخه خريداري كنيد اما به ياد داشته باشيد كه حتي اين قطره ها هم حاوي مواد دارويي هستند. قطره ها بايستي بر اساس تجويز پزشكتان و توصيه بروشور دارو استفاده شوند هر گونه علامتي كه قطره ها ايجاد كنند ممكن است واكنش حساسيتي باشد حتي قطره هايي بدون نسخه.

قطره اشك مصنوعي محلولي است براي مرطوب كردن چشمهاي خشك. شما ميتوانيد آن را به ميزاني كه نياز داريد استفاده كنيد. قطره هاي بدون ماده نگهدارنده براي افراد بدون حساسيت وجود دارند. قطره هاي ضد پرخوني وقرمزي حاوي داروهايي هستند كه چشمها را با منقبض كردن عروق سفيد ميكنند. اگرچه اين داروها باعث بهبود سلامتي چشم نمي شوند اما اين قطره ها از قرمزي چشمها كم مي كنند. معمولا اگر زياد استفاده نشوند بي ضرر هستند. چنانچه شما از اين داروها مكررا" استفاده كنيد ممكن است چشمهاي شما قرمزتر شده و با قطع دارو تحريك و قرمزي ايجاد كنند.

داروهاي نيازمند نسخه
قطره هاي استروئيد (كورتون):
اين داروها بسيار قوي هستند و بايستي فقط با نظر پزشك مصرف شوند. استفاده از آن براي مشكلات چشمي بدون نظر پزشك مي تواند خطرناك باشد. وقتيكه استروئيدها استفاده ميشوند توانايي چشم براي مقابله با عفونتها و ترميم صدمات كاهش مي يابد. استفاده طولاني مدت از اين قطره ها ميتواند منجر به ايجاد آب سياه يا آب مرواريد و باعث از دست دادن ديد شما شود. عليرغم اين خطرات فوائد استفاده از استروئيد ها در درمان بعضي بيماريها مهم مي باشد كه بايستي بهرحال تجويز شوند. اسامي ژنريك استروئيدهاي شايع عبارتند از:

  • پرونيزولون

  • دگزامتازون

  • بتامتازون

  • هيدروكورتيزون

  • فلوئورومتولون

  • مدريزون

قطره هاي درمان عفونت: چشم پزشكتان درصورتيكه شما عفونتي داشته باشيد كه بتوان با داروهاي خاص درمان كرد ممكن است اين داروها را تجويز كند. قرمزي چشم لزوماً به معناي وجود عفونت نيست. داروي خاصي وجود ندارد كه بر روي تمامي عفونتها موثر باشد. بعضي عفونتها را نمي توان با هيچكدام از داروهاي فعلي درمان كرد. شما بايستي در عرض چند روز بهبودي قابل توجهي بدست آوريد. در صورتيكه در حين استفاده قطره وضعيت چشم شما بدتر شد با چشم پزشك تماس بگيريد.

قطره هاي درمان گلوكوم (آب سياه): آب سياه بيماري عصب چشمي و اغلب ناشي از افزايش فشار داخل چشم است. از آنجا آب سياه مي تواند منجر به كاهش ديد شود قطره هاي چشمي براي كاهش فشار چشم مورد استفاده قرار مي گيرند.

بعضي از داروهاي گلوكوم مانع ايجاد مايع بيش از حد داخل چشم مي شوند. ساير داروها خروج مايع را در چشم بيشتر مي كنند. شما قطره هاي ضد آب سياه را در چشم مي ريزيد اما اين داروها روي بقيه نقاط بدن شما هم اثر مي كنند. چون اين داروها مانع از دست دادن ديد شما مي شوند شما ممكن است مجبور باشيد اين عوارض جانبي را تحمل كنيد.

مراقب عوارض جانبي باشيد
داروهاي مختلف ضد آب سياه اثرات جانبي متفاوتي دارند.

تنگ كننده هاي مردمك: آنها ممكن است باعث تاري ديد، سردرد و حتي پارگي پرده شبكيه شوند. اگرچه پارگي پرده شبكيه نادر است ولي چنانچه شما نقاط سياه متحرک يا جرقه هاي نوراني ديديد فورا" با چشم پزشك تماس بگيريد.

بلوک كننده هاي بتا: ممكن است باعث مشكلات تنفسی در كسانيكه آسم يا تنگي نفس دارند شوند. از عوارض ديگر اين داروها كاهش يا نامنظمي ضربان قلب و افسردگي است. لازم است اگر آسم يا تنگي نفس داريد پزشكتان را قبلا" مطلع نماييد.

اپي نفرين: ممكن است باعث افزايش يا نامنظمي ضربان قلب و يا افزايش فشارخون شوند.

چنانچه شما هر كدام از اين اثرات جانبي را تجربه كرديد به چشم پزشك مراجعه كنيد. همچنين در صورتيكه از قطره هاي ضد آب سياه استفاده مي كنيد در مراجعه به ديگر پزشكها هم مدت مصرف را يادآوري كنيد.

چگونه قطره ها را در چشم بريزيد
در ابتدا ممكن است ريختن قطره ها در چشم مشكل بنظر برسد اما با تمرين آسانتر مي شود.

  • سر خود را به عقب خم كنيد.

  • پلك تحتاني خود را بكشيد تا يك فضا ايجاد شود. (مطابق شکل هاي زير)

ب) پوست پلک تحتاني را با انگشت هاي اشاره و شست به پايين بکشيد.

الف) پلک تحتاني را با انگشت اشاره پايين بکشيد.

  • قطره را بداخل اين فضا بیندازيد بدون اينکه نوک قطره چکان با چشم يا پلک شما تماس يابد. (به منظور جلوگيري از آلودگي شده ظرف قطره)

  • چشمان خود را ببنديد (پلك نزنيد) و نقطه اي كه پلك به بيني وصل مي شود را فشار دهيد و اين عمل را براي 2 تا 3 دقيقه ادامه دهيد. (مطابق شکل هاي زير)

  • قبل از بازكردن چشمها قطره جذب نشده و اشك را از پلكهاي بسته با دستمال کاغذي تميز پاك كنيد. سپس چشم هايتان را باز كنيد.

  • چنانچه بايستي بيش از يك نوع قطره را در يك زمان استفاده كنيد. قبل از استفاده از قطره دوم 3 تا 5 دقيقه صبر كنيد.

 

 

 

 

معاينه كامل چشم

يك معاينه كامل چشم پزشكي بسيار فراتر از تعيين عيوب انكساري چشم و شماره عينك مناسب است. در واقع يك معاينه چشم پزشكي شامل مراحل مختلفي است كه بسياري از اختلالات چشمي را در مراحل اوليه تشخيص داده و در صورت اقدام به موقع مانع از پيشرفت آنها مي شود. يك معاينه كامل شامل:

  • اندازه گيري فشار داخل چشم

  • بررسي قسمت خلفي و شبكيه

  • و بررسي قسمت قدامي(جلوئي) چشم است.

زمان تكرار آزمايشات چشمي بسته به نظر پزشك معالج شما دارد. با اين حال توصيه هاي انجمن چشم پزشكي آمريكا اين است كه:

  • اگر سن شما زير 40 سال است بهتر است كه هر 3 سال يك بار معاينه كامل چشم صورت گيرد.

  • اگر سن شما بين 40 تا 65 سال است بهتر است كه هر دو سال يك بار معاينه صورت گيرد.

  • اگر 65 سال يا بيشتر داريد اين معاينات بايد ساليانه صورت گيرد.

  • اگر شما ديابتي هستيد بايد ساليانه يك بار معاينات كامل چشم پزشكي را انجام دهيد. بعضي از افراد كه داراي برخي بيماري هاي سيستميك يا چشمي خاصي هستند، احتياج به معاينات بيشتري دارند.

به ياد داشته باشيد كه:

  • Presbyopia يا پيرچشمي معمولا" بين 38 تا 40 سالگي شروع شده و تقريبا" همه مردم تا سن 50 سالگي آن را تجربه خواهند كرد.

  • بسياري از افراد تا سنين 52 تا 64 سالگي درجاتي از كاتاراكت(آب مرواريد) خواهند داشته و در سنين 75 تا 85 سالگي تقريبا" همه كاتاراكت خواهند داشت.

  • گلوكوم( آب سياه) معمولا" در افراد بالاي 40 سال اتفاق مي افتد و در مراحل اوليه بدون علامت است. اين بيماري يكي از علل عمده نابينائي در ايران است.

معاينه چشم پزشكي معمولا" بين 30 تا 60 دقيقه طول ميكشد و بدون درد است.

مراحل معاينه چشم پزشكي:

  • گرفتن شرح حال: در اين قسمت چشم پزشك از سابقه بيماري هاي چشمي، زمان آخرين معاينه چشم پزشكي و شكايات احتمالي بينائي از شما سوال خواهد كرد. همچنين او درمورد شغل، سرگرميها و تفريحات و در مورد سابقه ء خانوادگي بيماري هاي چشمي از شما سوال خواهد كرد.

  • ( سنجش حدت بينائي) Visual Acuity Test: انجام اين تست در واقع به اين معناست كه چشمان شما چقدر خوب مي بيند يا به عبارت ديگر وضوح و قدرت بينائي شما را محك مي زند. اولين آزمايشي كه شما در حين معاينات چشم پزشكي با آن مواجه خواهيد شد، ديدن چارت معروفي است كه شامل حروف در اندازه هاي مختلف است. ابتدا شما بايد در فاصله 6 متري از اين چارت بايستيد. از شما خواسته مي شود كه جهت حروف را كه به تدريج كوچك تر مي شود، تشخيص دهيد. كوچك ترين رديفي كه توسط چشم شما ديده مي شود ميزان ديد چشمان شما خواهد بود. اگر چشم پزشك ديد را 20/20 گزارش كند معناي اين جمله اين است كه شما از فاصله 6 متري مي توانيد كوچكترين رديفي را كه يك فرد با ديد طبيعي مي بيند، ببينيد و اگر به عنوان مثال ديد شما 20/10 گزارش شود معناي آن اين است كه شما از فاصله 3 متري مي توانيد كوچك ترين رديفي را كه يك فرد با ديد طبيعي از فاصله 6 متري مي بيند، ببينيد. اگر ديد شما كاهش يافته باشد، بايستي تعيين نمره عينك انجام شود كه احتمالا" همگي شما به خوبي با آن آشنا هستيد. تعيين عيب انكساري يا Refraction همان مرحله اي است كه عدسي هاي مختلف جلوي چشم قرار مي گيرد تا عدسي مناسب براي تصحيح عيب انكساري شما پيدا شود.

  • حركات چشمي: چشم پزشك از شما مي خواهد كه به يك هدف نزديك(معمولا" انگشت دست او) نگاه كنيد و حركت انگشت او را كه مانند ترسيم حرف H پهن در فضا مي باشد دنبال كنيد. اين آزمايش قابليت حركت چشمان شما را ارزيابي مي كند. در اختلالات اعصاب چشمي كه به عضلات چشم عصب دهي مي كند و يا در صورت وجود مشكل در خود عضلات چشم، اين حركات مختل مي شوند.

  • ارزيابي مردمك: در اين آزمايش يك منبع نوراني به چشم شما تابانده مي شود تا واكنش مردمك به نور سنجيده شود.

  • تست پوشاندن چشم: اين تست براي ارزيابي عمل كرد هم زمان دو چشم با يك ديگر است. در اين آزمايش از شما خواسته مي شود كه در صورتي كه داراي عيوب انكساري هستيد عينك مخصوص خود را به چشم بزنيد و سپس به يك نقطه دور در روي چارت حروف ثابت نگاه كنيد. سپس چشم پزشك يكي از چشمان شما را مي پوشاند. اگر چشم شما براي ثابت ماندن بر روي نقطه مورد نظرحركت كند يعني از آن چشم استفاده نمي شود و اين مي تواند نشانه اي از استرابيسم(لوچي) و يا تنبلي چشم باشد. براي تكرار آزمايش براي چشم ديگر چشم پزشك بعد از برداشتن پوشش از چشم اول چند ثانيه اي صبر مي كند تا تعادل برقرار شود و سپس آزمايش را با چشم ديگر تكرار مي كند. اگر چشمي كه پوشش از روي آن برداشته شده حركت كند، اين حالت phoria ناميده مي شود. معناي اين جمله اين است كه در هنگام استراحت هر دو چشم به سمت نقطه هدف نگاه نمي كنند بنابراين شما بايد سعي كنيد كه هر دو چشم را روي يك نقطه، ثابت نگاه داريد كه اين مسئله مي تواند ايجاد فشار در چشم كرده(eye strain) و در نهايت باعث سردرد شود.

  • تست بررسي تطابق: هدف از انجام اين آزمايش، سنجش توانائي چشمان شما براي تطابق است. چشم پزشك از شما مي خواهد كه به يك نقطهء نزديك نگاه كنيد و سپس اين هدف را تا بيني نزديك و نزديك تر مي كند و از شما مي خواهد اولين باري كه آن را به صورت دو شئ مي بينيد ذكر كنيد.

  • بررسي با Slit Lamp: در اين تست از slit lamp كه بيوميكروسكوپ هم ناميده مي شود براي بررسي قسمت قدامي و خلفي چشم استفاده مي شود. اين ميكروسكوپ اجزاي چشم شما را چندين بار بزرگتر كرده و از يك منبع نوراني استفاده ميكند تا به وضوح اجزاي چشم ديده شوند. تمام قسمت هاي چشم شما مانند مژه، پلك، قرنيه، ملتحمه، عنبيه، عدسي و اتاق قدامي به وسيله اين دستگاه بررسي مي شوند.

  • تونومتري: اين آزمايش براي اندازه گيري فشار داخل چشمي است. در اين آزمايش ابتدا يك قطره بيحسي و سپس چند قطره از فلئورسئين( يك ماده رنگي زرد) به داخل چشم ريخته مي شود ودر نهايت چشم پزشك يك دستگاه كوچك به نام تونومتر را به چشمان شما نزديك مي كند و روي قرنيه قرار مي دهد و فشار چشم را اندازه گيري مي كند. اگر فشار چشم شما بالاتر از حد طبيعي باشد مي تواند خطر ابتلا به گلوكوم را افزايش دهد. بعضي از چشم پزشكان ترجيح مي دهند از روش غيرتماسي اندازه گيري فشار چشم كه air puff ناميده مي شود استفاده كنند.

  • ارزيابي فوندوس با مردمك گشاد شده: معمولا" اين تست آخرين تستي است كه در يك معاينه چشم پزشكي كامل انجام مي شود. در اين روش پزشك از قطره اي استفاده مي كند كه مردمك چشم شما را گشاد كرده و بنابراين پنجره اي را جلوي چشم او باز مي كند كه مي تواند قسمت هاي داخلي تر چشمان شما را به خوبي بررسي كند. در اين آزمايش او مي تواند ويتره، عصب بينائي، ماكولا، شبكيه و عروق خوني را بررسي كند. كاهش نور فوندوسكوپ وضوح تصوير را براي چشم پزشك كم مي كند، با اين حال اگر نور اين دستگاه شما را اذيت مي كند مي توانيد از پزشك خود بخواهيد نور آن را كاهش دهد. اين آزمايش يك قسمت اصلي و مهم از معاينات چشم پزشكي است كه مي تواند بسياري از بيماري هاي چشمي را نشان دهد.

  • آزمايشات تكميلي در صورت ضرورت:

  1. آزمايش تشخيص رنگ: اختلالات تشخيص رنگ به خصوص در آقايان شايع مي باشد. شايع ترين اختلال، عدم تشخيص دو رنگ سبز و قرمز از يك ديگر است. آزمايش استاندارد براي تشخيص اين نوع اختلال استفاده از صفحات pseudoisochromatic است. اين نوع صفحات شكل هاي مختلفي مانند اعداد، حروف و يا اشكال هندسي متفاوت دارند كه به صورت نقطه نقطه بوده و در رنگ و درجه روشني از زمينه زيرشان متفاوت هستند. به عنوان مثال ممكن است كه زمينه يكي از آنها نقطه هاي نارنجي و شكل اصلي به صورت نقطه هاي زيتوني رنگ باشد. براي يك فرد با تشخيص رنگ عادي، تفكيك اين دو از هم به راحتي صورت مي گيرد اما براي فردي كه dichromatic است ( يعني كسي كه دو رنگ قرمز و سبز را يك سان ميبيند) هيچ شكلي قابل تشخيص نيست.

  2. بررسي ميدان بينائي: ميدان بينائي محدوده­اي از فضا مي­باشد كه با نگاه ثابت چشم در يك جهت، براي شخص قابل رويت است. كاربرد اصلي اين تست براي تشخيص و پي گيري گلوكوم(آب سياه) است. همچنين در تشخيص انواع بيماري هاي اعصاب چشم و راه هاي بينائي در مغز كمك كننده است.

 

آيا خوردن هويج واقعاً براي بينايي مفيد است يا والدين فقط براي اينكه فرزندانشان را تشويق به مصرف سبزيجات كنند اين را مي گويند؟ بررسي ها نشان داده اند كه ميزان ويتامين A موجود در يك هويج متوسط دو برابر مقدار توصيه شده مصرف روزانه است و اين نشان مي دهد كه مصرف آن واقعاً مؤثر است. اگر شما هويج دوست نداريد نگران نباشيد. مواد غذايي زياد ديگري وجود دارند كه حاوي مقادير زياد ويتامين A و ديگر مواد لازم براي سلامت چشم هستند. در اين مقاله سعي خواهد شد ويتامين ها و ديگر تركيبات مفيد براي سلامتي چشم و همچنين مواد غذايي حاوي اين ويتامين ها و تركيبات معرفي شوند.

آنتي اكسيدان ها

ويتامين A و كاروتنوئيدها؛ آنتي اكسيدان هاي مفيد براي چشم

آنتي اكسيدان ها مولكول هايي هستند كه با خنثي كردن "راديكال هاي آزاد" مانع اثر مخرب آنها بر سلول هاي بدن مي شوند. راديكال هاي آزاد تركيباتي هستند كه بر اثر واكنش هاي شيميايي در داخل بدن توليد مي شوند. تحقيقات نشان داده است كه بعضي از آنتي كسيدان ها خطر ابتلا به بسياري از بيماريها از جمله بيماريهاي چشم شامل كاتاراكت و دژنراسيون ماكولا را كاهش مي دهند.

ويتامين A آنتي اكسيداني است كه در مواد غذايي حيواني نظير جگر يا كره و مواد غذايي گياهي حاوي كاروتنوئيدها وجود دارد. كاروتنوئيدها رنگدانه هاي قرمز و زردي هستند كه در گياهان و حيوانات وجود دارند. اين مواد بعنوان آنتي اكسيدان عمل كرده و همچنين انواع خاصي از آنها (كه شايعترينشان بتا-كاروتن است) به ويتامين A تبديل مي شود. بعضي از كاروتنوئيدهاي ديگر نظير لوتئين و زيگزانتين نيز مفيد هستند.

ويتامين A مانع شب كوري مي شود. كمبود ويتامين كه سبب شب كوري شده باشد در صورت عدم درمان مي تواند سبب گزروفتالميا (خشكي چشم)، زخم هاي قرنيه و تورم پلك ها شود. خشكي چشم نيز در صورت عدم درمان مي تواند سبب كوري شود. بد نيست بدانيد كه كمبود ويتامين A يكي از علل اصلي كوري در كشورهاي در حال توسعه است. تحقيقات همچنين نشان داده است كه ويتامين A مانع شكل گيري كاتاراكت شده و ممكن است در پيشگيري از كوري ناشي از دژنراسيون ماكولا نقش داشته باشد.

ميزان لازم ويتامين A براي بدن در مردان بالاتر از 11 سال 1000RE و در زنان بالاي 11 سال 800RE است (RE=Retinal Equivalent). ويتامين A با واحد بين المللي (International Unit) نيز سنجيده مي شود. در مواد غذايي با منشاء گياهي هر RE معادل 10 واحد بين المللي و در مواد غذايي با منشاء حيواني هر RE معادل 3.3 واحد بين المللي است.

افراد سيگاري و افرادي كه الكل مصرف مي كنند بايد ويتامين A بيشتري دريافت كنند زيرا توتون مانع جذب ويتامين A شده و الكل، ذخيره ويتامين A بدن را از بين مي برد. در عين حال بايد مراقب قرص هاي ويتامين حاوي بتا-كاروتن نيز بود. مطالعات نشان داده اند كه اين قرص ها شيوع سرطان ريه را در افراد سيگاري بالا مي برند. در اين موارد بهتر است ويتامين A مصرفي از مواد خواركي تأمين شود. جدول زير مواد غذايي غني از ويتامين A و مقدار اين ويتامين را در آنها نشان مي دهد:

مواد غدايي سرشار از ويتامين A

ماده غذايي

RE در 100 گرم

RE در مصرف معمول

روغن كبد ماهي

30,003

4,080 (يك قاشق غذاخوري)

جگر سياه

10,503

11,868 (113 گرم)

جگر مرغ

6,165

1,973 (1 عدد)

هويج

2,813

2,025 (1 عدد)

سيب زميني شيرين (نوع خاصي از سيب زميني)

2,006

2,668 (1 عدد)

كلم

890

596 (يك فنجان، خرد شده)

كدو

870

1,092 (يك فنجان، خرد شده)

فلفل دلمه اي قرمز

570

849 (يك فنجان، خرد شده)

انبه

389

806 (1 عدد)

طالبي

322

515 (يك فنجان، خرد شده)

مقادير بالا در مورد مواد خام صدق مي كند. پختن اين مواد غذايي اين مقادير را تغيير مي دهد زيرا گرما سبب تخريب ويتامين A و بتا-كاروتن موجود در مواد غذايي مي شود. همچنين، در صورتيكه از مواد غذايي تازه استفاده نمي كند مواد يخزده بهتر از مواد كنسرو شده هستند.

لوتيئين و زنگزانتين؛ سبزيجات سبز و پربرگ

مطالعات مختلف نشان داده اند كه لوتئين و زيگزانتين ممكن است در كاهش ريسك ابتلا به كاتاراكت مؤثر باشند. لوتئين و زيگزانتين ارتباط تنگاتنگي دارند: اين دو ماده اغلب همراه با يكديگر در سبزيجات و ميوه جات يافت شده و بدن مي تواند لوتئين را به زنگزانتين تبديل كند. در حال حاضر هيچ مقدار مصرف روزانه اي براي اين دو ماده مشخص نشده است ولي بهتر است روزانه مقداري مصرف شود زيرا بدن نمي تواند اين دو ماده را بسازد. بهترين منبع تأمين اين مواد سبزيجات سبز و پربرگ بويژه اسفناج است. كلم و سبزيجات سبز رنگ نيز منابع خوبي هستند. لوتئين و زيگزانتين را مي توان در سبزيجات و ميوه جات زرد و نارنجي رنگ نظير ذرت نيز يافت. سبزيجات پخته مقادير بيشتري لوتئين دارند زيرا پختن سبب شكسته شدن ديواره سلول ها و آزاد شدن لوتئين مي شود.

ويتامين C و بيوفلاونوئيدها (Bioflavonoids)

هر چند اين مقاله با ويتامين A شروع شد ولي اين ويتامين تنها ماده غذايي مفيد براي چشم نيست. يكي ديگر از مواد بسيار مفيد براي بينايي ويتامين C است. همراه هميشگي ويتامين C، بيوفلاونوئيد علاوه بر اينكه به ويتامين C در اثر گذاري كمك مي كند خود نيز فوايدي دارد. مطالعات نشان داده اند كه مقادير بالاي ويتامين C مي تواند باعث كاهش خطر ابتلا به كاتاراكت شود. اين ويتامين همچنين مي تواند با كاهش فشار چشم مانع گلوكوم نيز شده و يا بيماري را در مبتلايان تسكين دهد.

ميزان نياز روزانه به ويتامين ث 60 ميليگرم در روز است. نكته قابل توجه اين است كه اين مقدار بايد بصورت روزانه مصرف شود زيرا بدن انسان نه تنها قادر نيست ويتامين ث بسازد بلكه نمي تواند آنرا بمدت طولاني ذخيره كند. سيگاريها، كسانيكه الكل مصرف مي كنند و مبتلايان به ديابت بايد مقادير بيشتري مصرف كنند.

مركبات، فلفل دلمه اي، ميوه هاي گرمسيري، سيب زميني و سبزيجات سبز و پر برگ منابع غني ويتامين C هستند. جدول زير مواد غذايي غني از ويتامين C و مقدار اين ويتامين را در آنها نشان مي دهد:

مواد غدايي سرشار از ويتامين C

ماده غذايي

ميليگرم در 100 گرم

ميليگرم در مصرف معمول

فلفل دلمه اي قرمز

190

283 (يك فنجان، خرد شده)

كلم

120

80 (يك فنجان، خرد شده)

كلم بروكلي

93

82 (يك فنجان، خرد شده)

فلفل دلمه اي سبز

89

133 (يك فنجان، خرد شده)

توت فرنگي

57

86 (يك فنجان، نصف شده)

پرتقال

53

70 (1 عدد)

طالبي

42

68 (يك فنجان، خرد شده)

گريپ فروت

34

44 (نصف گريپ فروت)

انبه

28

57 (1 عدد)

تمشك

25

31 (يك فنجان)

مقادير بالا در مورد مواد خام صدق مي كند. پختن اين مواد غذايي اين مقادير را تغيير مي دهد زيرا گرما سبب كاهش ويتامين C موجود در مواد غذايي مي شود. نور نيز سبب تخريب ويتامين C مي شود از اين رو بهتر است مثلا آب پرتقال در بسته بندي هاي پلاستيكي يا مقوايي خريداري شود تا شيشه هاي شفاف. همچنين، مواد غذايي تازه ويتامين C بيشتري دارند تا مواد غذايي يخزده يا كنسرو شده.

ويتامين E و مواد معدني

مطالعات زيادي نشان داده اند كه ويتامين E به پيشگيري از كاتاراكت كمك كرده و ممكن است در پيشگيري از دژنراسيون ماكولا نيز نقش داشته باشد. مقدار توصيه شده ويتامين E در مردان بالاي 11 سال 10 ميليگرم و در زنان بالاي 11 سال 8 ميليگرم است. در مورد ويتامين E نيز سيگار كشيدن نياز به ويتامين E را زياد مي كند.

بهترين منبع ويتامين E آجيل است. جدول زير مواد غذايي غني از ويتامين E و مقدار اين ويتامين را در آنها نشان مي دهد:

مواد غدايي سرشار از ويتامين E

ماده غذايي

ميليگرم در 100 گرم

ميليگرم در مصرف معمول

تخمه آفتاب گردان

50

36 (نصف فنجان)

بادام

24

17 (نصف فنجان)

فندق

24

16 (نصف فنجان)

بادام زميني

9

7 (نصف فنجان)

انبه

1

2 (1 عدد)

چشم به بعضي از مواد معدني نيز نياز دارد. براي مثال سلنيوم به جذب ويتامين E و ساخته شدن آنتي اكسيدان ها در بدن كمك مي كند. غذاهاي دريايي از جمله مواد غذايي حاوي مقادير زياد سلنيوم هستند. روي نيز به جذب ويتامين A كمك كرده و همچنين بخشي از يكي از آنزيم هاي بدن است كه تعداد راديكال هاي آزاد را كم مي كند. مطالعات نشان داده اند كه روي، چشم را در برابر دژنراسيون ماكولا و شب كوري محافظت مي كند. روي در غذاهاي دريايي، گندم و آجيل يافت مي شود.

اسيدهاي چرب ضروري

بسياري از مردم نمي توانند باور كنند كه چربي ها نيز براي سلامتي لازمند. اسيدهاي چرب در واقع سنگ بناي چربي ها هستند و بعضي از آنها از اين جهت "ضروري" خوانده مي شوند كه بدن نمي تواند آنها را بسازد و بايد حتماً از طريق مواد غذايي تأمين شوند.

اسيدهاي چرب ضروري چربي هاي اشباع نشده امگا-3 و امگا-6 را مي سازند. امگا-3 اصلي آلفا-لينولنيك اسيد است و مشتقات شامل ايكوزاپنتانوئيك اسيد (Eicosapentaeonic Acid)، داكوزاهگزانوئيك اسيد (Dacosahexaenoic Acid) و چند تركيب ديگر است. امگا-6 اصلي نيز لينولئيك اسيد است كه مشتقات آن كاركردي در چشم و بينايي ندارند.

اسيدهاي چرب ضروري در تكامل بينايي در نوزادان نقش دارند. كمبود اين مواد (بويژه امگا-3) در بزرگسالان ممكن است سبب كاهش ديد شود. مطالعات نشان داده اند كه كمبود طولاني مدت ممكن است سبب تخريب شبكيه و ماكولا شود. بدن هر دو نوع اسيد هاي چرب ضروري را به پروستاگلاندين ها تبديل مي كند كه يكي از اثراتشان كمك به خروج مايع چشم و تنظيم فشار داخل چشم است.

مقدار توصيه شده مصرف اسيدهاي چرب ضروري براي امگا-3، 0.65 گرم و براي امگا-6، 4.44 گرم است ولي بسياري از محققين نسبت مصرف امگا-6 به امگا-3 را مهم مي دانند. مقدار مناسب اين نسبت 1 به 1 تا 4 به 1 است در حاليكه در بيشتر رژيم هاي غذايي اين نسبت بسيار بيشتر از اين است. بنابراين مقدار مصرف امگا-6 در مقايسه با امگا-3 در بسياري از رژيم هاي غذايي بايد كاهش يابد.

بهترين منبع تأمين امگا-3 ماهي است و مقدار توصيه شده مصرف 2 بار در هفته است. نكته اي كه بايد به آن توجه داشت اين است كه روغن ماهي راديكال هاي آزاد توليد مي كند و به همين دليل كسانيكه ماهي يا روغن ماهي زياد مصرف مي كنند بايد به ميزان كافي آنتي اكسيدان بويژه ويتامين E مصرف كنند.

نكته قابل توجه ديگر اين است كه بيشتر امگا-6 مصرفي از روغن نباتي حاصل مي شود به همين دليل استفاده از روغن مايع مي تواند ميزان امگا-6 مصرفي را تا حد زيادي كاهش دهد.

خلاصه

تحقيقات نشان داده است كه آنتي اكسيدان ها خطر ابتلا به كاتاراكت و دژنراسيون ماكولا را كاهش مي دهند. بعضي از آنتي اكسيدان ها فوائد ديگري نيز دارند: بطور مثال ويتامين A چشم را در برابر كوري محافظت كرده و ويتامين C ممكن است در جلوگيري يا تسكين گلوكوم نقش داشته باشد. همچنين اسيد هاي چرب ضروري علائم خشكي چشم را كاهش داده و چشم را در مقابل تخريب ماكولا محافظت مي كنند.

مواد غذايي زير براي داشتن چشمي سالم توصيه مي شوند:

  • ويتامين A: روغن كبد ماهي، جگر، هويج

  • لوتئين و زيگزانتين: اسفناج، كلم

  • ويتامين C: فلفل دلمه اي، كلم، توت فرنگي، پرتقال

  • بيوفلاونيدها: مركبات، انگور

  • ويتامين E: تخمه آفتاب گردان، بادام، فندق

  • سلنيوم: آجيل، غذاهاي دريايي

  • روي: صدف، گندم، آجيل

  • اسيدهاي چرب: ماهي

بطور كلي شما بايد مقادير زياد سبزيجات سبز و پر برگ و ماهي دو بار در هفته مصرف كنيد تا چشمي سالم داشته باشيد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سيستم بينايي در بدو تولد يك سيستم تكامل نيافته است و تكامل آن در طول سال اول زندگي رخ مي دهد. از اين رو، توجه والدين و پزشكان به مشكلات احتمالي در طول سال اول نقشي بسيار تعيين كننده در تكامل بينايي كودك و جلوگيري از مشكلات ناشي از اختلال در بينايي نظير مشكلات يادگيري خواهد داشت.

سه ماه اول

نوزادان معمولا قبل از هر چيز "حركت" را مي بينند. نوزاداني كه به موقع بدنيا آمده باشند (هفته 38 تا 42 حاملگي) بايد بتوانند تغييرات صورت مادر نظير خنده، اخم، ... را در هفته اول بعد از تولد ببينند. در اين زمان درك رنگ هنوز كاملا تكامل نيافته و درك عمق نيز در طول سال اول به موازات هماهنگ شدن حركت چشم ها ايجاد مي شود. هماهنگي عضلات چشم در نوزادان تازه متولد شده و شيرخواران بسيار ناقص است. چشم نوزادان اغلب به بيرون يا داخل منحرف شده و حركت چشم ها با هم هماهنگ نيست. اين وضعيت استرابيسم يا انحراف چشم خوانده مي شود. اگر استرابيسم تا 3 يا 4 ماهگي خودبخود بر طرف نشود بهتر است نوزاد توسط يك چشم پزشك معاينه شود.

اولين علائم مشكلات چشم و بينايي

در بعضي موارد لازم است نوزاد قبل از 3-4 ماهگي مورد معاينه قرار گيرد. اين موارد عبارتند از: انحراف شديد چشم ها، عدم حركت چشم قبل از 3 ماهگي، انحراف هر دو چشم به داخل، ثابت ماندن يك چشم در زمان حركت چشم ديگر و يا تفاوت فاحش بين حركات دو چشم.

تشخيص زودرس استرابيسم بسيار مهم است زيرا تنبلي چشم يا آمبليوپي حاصل استرابيسم درمان نشده است. اگر يك چشم كودك نتواند بر اثر استرابيسم خوب ببيند هماهنگي چشم ها بر هم مي خورد. همچنين اگر مغز تصويري از يكي از چشم ها دريافت نكند در طول زمان علائم ارسالي از چشم مبتلا را ناديده مي گيرد و نهايتاً فرد دچار تنبلي چشم و متعاقب آن كاهش شديد ديد مي شود.

مشكلات بينايي در نوزادان نارس

تكامل بينايي در نوزادان نارس كمي بيشتر از نوزاداني كه به موقع بدنيا آمده باشند طول مي كشد. احتمال ايجاد استرابيسم و آمبليوپي در نوزاداني كه قبل از هفته 35 حاملگي بدنيا آمده باشند 30% بيشتر است. هر چه نوزاد زودتر از زمان طبيعي بدنيا بيايد اين احتمال افزايش مي يابد.

نوزاد بايد كاملا به نور روشن (مثلا لامپ) و يا آويز هايي كه معمولا بالاي سر نوزادان آويزان مي كنند توجه كند. اگر در 3 ماهگي جسم را جلو چشم نوزاد بگيريد و آن را از يك سمت آهسته به سمت ديگر ببريد و نوزاد قادر به دنبال كردن آن با چشم نباشد بهتر است مورد معاينه قرار گيرد. البته در بعضي موارد تكامل بينايي ديرتر رخ مي دهد كه به آن تأخير در تكامل بينايي مي گويند.

حركات نامنظم چشم

اختلالي بنام نيستاگموس ممكن است در نوزادي رخ دهد. در اين اختلال چشم ها حركاتي به چپ و راست، حركات دوراني و يا حركات نامنظمي دارند. علت اين اختلال ممكن است ضعف بينايي، وجود نقص در مسير عصبي از چشم به مغز و يا آلبينيسم (كمبود رنگدانه ها) باشد. نيستاگموس ممكن است ارثي هم باشد. نوزاداني كه نيستاگموس دارند ممكن است ديد طبيعي و يا ضعيف داشته باشند. اگر نيستاگموس تا بعد از 3 ماهگي باقي بماند نوزاد بايد مورد معاينه قرار گيرد.

در مجموع بايد گفت كه 3 تا 4 ماه اول زندگي زمان بسيار مهمي از نظر تكامل بينايي است و توجه والدين و مراجعه به موقع به چشم پزشك نقش تعيين كننده اي در بينايي كودك خواهد داشت.

4 تا 6 ماهگي

در اين سن نوزاد بايد دستش را به طرف اسباب بازي كه جلوي او مي گيريد دراز كند و يا دستش را به آن بزند. در ابتدا ممكن است دست نوزاد بطور اتفاقي به جسمي كه جلويش گرفته ايد بخورد ولي در طول زمان با رشد بينايي، درك عمق و درك بيشتر نوزاد اين كار ارادي تر مي شود.

از 6 تا 8 ماهگي نوزاد شروع به غلت زدن و احتمالا چهار دست و پا راه رفتن مي كند. در اين مرحله مي توانيد يك اسباب بازي را طوري جلو كودك قرار دهيد كه مجبور باشد براي رسيدن به آن غلت بزند و يا كمي از جاي خود جلوتر بيايد. اين كار به تقويت بينايي نوزاد كمك مي كند.

بين 8 تا 12 ماهگي نوزاد شما ممكن است چهار دست و پا حركت كند و يا راه برود. سعي كنيد به جاي راه افتادن زودتر، كودك خود را به حركت چهار دست و پا تشويق كنيد زيرا باعث ايجاد هماهنگي ميان حركات دست و چشم مي شود. در اين سنين بويژه وقتي كودك روي مبل يا تخت و يا نزديك پله است بايد بسيار مواظب وي بود زيرا ديد كودك در اين مرحله هنوز فاقد درك عمق كافي است و در نتيجه پستي و بلندي ها را بخوبي درك نمي كند. به عبارت ديگر كودك در اين سن متوجه نيست كه لبه تخت در جايي تمام مي شود و زمين پايين تر از آن قرار گرفته است بنابراين احتمال سقوط كودك از تخت و پله وجود دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دو تصور غلط در مورد معاينه چشم وجود دارد. يكي اين است كه اگر خوب مي بينيد نيازي به معاينه چشم نداريد و ديگري اينكه "تست بينايي" كه حدت بينايي را با استفاده از تابلو هاي مخصوص اندازه گيري مي كند (مشابه تست هاي بينايي كه در هنگام اخذ گواهينامه رانندگي انجام مي شود) همان معاينه چشمي است با اسمي ديگر. اما بايد توجه داشت كه چشم پزشك در واقع علاوه بر تست بينايي، چشم شما را از نظر بيماري هاي ديگري نيز كه ممكن است علائم زودرس نداشته باشند ولي نياز به درمان زودرس دارند معاينه مي كند. بنابراين معاينه كامل چشمي بسيار بيشتر از يك تست بينايي است.

چه كساني بايد مورد معاينه چشمي قرار گيرند؟
صرف نظر از سن و سلامت جسماني، هر شخصي بايد بصورت دوره اي و منظم مورد معاينه چشمي قرار گيرد. در بزرگسالان معاينه چشمي از جهت درست بودن شماره عينك و تشخيص زوردس بيماري ها اهميت دارد. در كودكان، معاينه چشمي نقش بسيار مهمي در تكامل بينايي كودك دارد. از آنجاييكه بينايي نقش مهمي در فرايند يادگيري كودكان دارد، اهميت معاينات دوره اي در كودكان دو چندان است. مشكل بينايي كودك گاهي خود را بصورت افت تحصيلي و مشكل در انجام تكاليف مدرسه نشان مي دهد. در بسياري موارد، كودكان به اين دليل كه نمي دانند ديد "طبيعي" چگونه بايد باشد شكايتي از ديد خود ندارند. اگر كودك شما از نظر درسي در مدرسه مشكل دارد و يا در خواندن و يادگيري دچار مشكل است حتماً بايد جهت اطمينان از عدم مشكلات چشمي معاينه شود.

در معاينه چشم چه مشكلاتي مورد توجه قرار مي گيرند؟
مشكلاتي كه چشم پزشك در معاينه چشمي بدانها توجه مي كند عبارتند از:

عيوب انكساري: شامل دوربيني، نزديك بيني، آستيگماتيسم، ...

تنبلي چشم (آمبليوپي): اين مشكل در موارد استرابيسم و يا اختلاف زياد بينايي دو چشم رخ مي دهد. در اين وضعيت مغز تصوير گرفته شده از چشم مشكل دار را ارسال نمي كند. آمبليوپي در صورت عدم درمان ممكن است باعث اختلال در تكامل بينايي شده و اختلال دائمي بينايي را بهمراه داشته باشد. اين اختلال معمولاً با بستن چشم بدون مشكل براي مدتي مشخص درمان مي شود.

استرابيسم (انحراف چشم): چشم پزشك چشم بيمار را از نظر هماهنگي حركتي و وضعيت قرار گيري نسبت به يكديگر بررسي مي كند. استرابيسم مي تواند سبب اختلال در درك عمق و آمبليوپي شود.

بيماريهاي چشمي: بسياري از بيماريهاي چشمي نظير گلوكوم و مشكلات ناشي از ديابت در مراحل اوليه علائم واضحي ندارند. چشم پزشك در معاينه چشمي به اين بيماري ها توجه كرده و در صورت برخورد با اين علائم درمان هاي اوليه را آغاز مي كند. در بسياري موارد تشخيص و درمان زودرس بيماريها سبب كاهش عوارض و از دست دادن دائمي ديد مي شود.

بيماريهاي ديگر: معاينه عروق ته چشم، پرده شبكيه و ديگر قسمت هاي چشم مي تواند ابتلا بيمار به بيماري هاي غير چشمي نظير فشار خون، ديابت، چربي بالا و بعضي بيماري هاي ديگر را نشان دهد.

معاينه چشمي به چه فواصلي بايد انجام شود؟
چشم پزشكان توصيه مي كنند كه هر فردي بسته به داشتن ريسك فاكتور و سلامت جسماني هر 1 تا 3 سال يكبار معاينه كامل چشمي شود.

كودكان: اين زمان در كودكان متفاوت است. تخمين زده مي شود كه از هر 20 كودك پيش دبستاني و هر 4 كودك دبستاني 1 كودك مشكل چشمي دارد كه در صورت عدم درمان مي تواند سببكاهش دائمي بيناييشود. كودكاني كه علائمي نداشته و ريسك پاييني دارند بايد در 6 ماهگي، 3 سالگي و قبل از ورود به مدرسه معاينه كامل چشمي شوند. اين كودكان پس از آن بايد هر 2 سال مورد معاينه قرار گيرند.

اما كودكان داراي ريسك فاكتور مشكلات بينايي، نياز به معاينات بيشتري دارند. بعضي از اين ريسك فاكتورها عبارتند از:

  • تولد زوردس (قبل 40 هفتگي)

  • تأخير در تكامل

  • انحراف چشم

  • سابقه خانوادگي بيماري هاي چشمي

  • سابقه صدمات چشمي

كودكاني كه از عينك يا كنتاكت لنز استفاده مي كنند اغلب نياز به معاينات سالانه دارند تا در صورت تغيير در شماره چشم، عينك آنها اصلاح شود.

بزرگسالان: بطور كلي، بسته به ميزان تغييرات بينايي و سلامت جسماني، بزرگسالان بايد تا سن 40 سالگي هر 2 تا 3 سال تحت معاينه كامل چشمي قرار گيرند. در بيمارني كه به بيماري هايي نظير ديابت و فشار خون مبتلا هستند معاينات بيشتري توصيه مي شود زيرا اين بيماري ها تاثير سويي بر بينايي دارند.

در افراد بالاي 40 سال بهتر است معاينه چشمي هر 1 تا 2 سال صورت گيرد. زيرا بعضي بيماري هاي نظير پير چشمي، كاتاراكت و دژنراسيون ماكولا با افزايش سن اتفاق مي افتند.

از آنجا كه ريسك بيماري هاي چشم با افزايش سن بالا مي رود افراد بالاي 60 سال باز هر سال معاينه شوند. انجمن اپتومتري آمريكا راهنماي زير را براي معاينه چشمي پيشنهاد كرده است:

فواصل توصيه شده براي معاينه چشمي در كودكان

سن بيمار

فاصله زماني معاينات

بيمار بدون علامت / بدون ريسك

بيمار داراي ريسك

تولد تا 24 ماهگي

6 ماهگي

6 ماهگي يا در صورت لزوم

2 تا 5 سالگي

3 سالگي

3 سالگي يا در صورت لزوم

6 تا 8 سالگي

قبل از كلاس اول دبستان و پس از آن هر 2 سال

هر سال يا در صورت لزوم


 

فواصل توصيه شده براي معاينه چشمي در بزرگسالات

سن بيمار

فاصله زماني معاينات

بيمار بدون علامت / بدون ريسك

بيمار داراي ريسك

18 تا 40 سالگي

هر 2 تا 3 سال

هر 1 تا 2 سال يا در صورت لزوم

41 تا 60 سالگي

هر 2 سال

هر 1 تا 2 سال يا در صورت لزوم

بالاي 60 سال

هر سال

هر سال يا در صورت لزوم

 

 

 

 

 

 

 

روزهاي گرم فصل تابستان زمان استخر رفتن و شنا كردن است. هر چند شنا از جمله ورزش هايي نيست كه آسيب هاي چشمي يكي از خطرات آنهاست (مثل فوتبال، تنيس، بيس بال، ...) ولي قرمزي و سوزش چشم بعد از شنا كردن بويژه در استخر يكي از مسائلي است كه بسياري با آن مواجه اند. ولي آيا بايد نگران اين مسئله بود؟ خير. قرمزي پس از شنا در استخر سبب آسيب درازمدت نمي شود.

كلر كه براي ضد عفوني كردن و از بين بردن باكتري ها به آب استخر اضافه مي شود بخودي خود مشكل ساز نيست. مشكل زماني رخ مي دهد كه كلر در مجاورت نيتروژن يا آمونياك موجود در آب قرار مي گيرد و از تركيب اينها كلرامين تشكيل مي شود. در حقيقت علت اصلي قرمزي و چشم كلرامين است. عروق سطحي روي سفيدي چشم بر اثر تماس با كلرامين ملتهب شده و چشم قرمز مي شود. كلرامين همچنين لايه موقتي روي قرنيه ايجاد مي كند كه سبب التهاب، حساسيت، خشكي و قرمزي چشم مي شود. به اين وضعيت كراتيت مي گويند.

بر خلاف بسياري كه تصور مي كنند درمان اين وضعيت استفاده از قطره هايي است كه قرمزي چشم را كم مي كنند درمان صحيح استفاده از تركيباتي نظير اشك مصنوعي است. اشك مصنوعي لايه اي روي قرنيه ايجاد كرده و به آن فرصت مي دهد التيام يابد. مكانيسم اثر تركيباتي كه قرمزي چشم را كم مي كنند منقبض كردن عروق خوني است و قطع اين داروها سبب شديدتر شدن مشكل خواهد شد. اگر قرمزي و سوزش چشم شديد باشد و يا به دفعات تكرار شود يك راه ديگر استفاده از عينك شنا است.

اغلب تصور مي شود قرمزي چشم ناشي از زياد بودن كلر آب استخر است در حاليكه واقعيت دقيقا بر عكس اين است و اين مسئله اغلب ناشي از كم بودن كلر آب است. حتي بوي تندي كه اغلب افراد تصور مي كنند ناشي از زياد بودن كلر است نيز بخاطر كم بودن كلر آب ايجاد مي شود. دليل اين مسئله اين است كه  مولكول هاي آزاد كلر با نيتروژن و آمونياك تركيب مي شوند و كلرامين ايجاد مي كنند. افزايش كلر آب علاوه بر اينكه مانع رشد باكتري ها در آب استخر مي شود سبب شكسته شده پيوند هاي شيميايي كلرامين و شكسته شدن مولكول هاي آن شده و مشكلات مربوطه را كاهش مي دهد. در صورتيكه كلر آب كم باشد احتمال عفونت چشم ناشي از وجود باكتري ها در آب افزايش مي يابد. عفونت چشمي (اغلب كنژنكتيويت) معمولاً علاوه بر قرمزي و التهاب با درد و ترشح همراه است. در صورتيكه قرمزي بعد از شنا در استخر از حد يك التهاب خفيف فرا تر رفته و با ترشح همراه باشد بهتر است به چشم پزشك مراجعه كنيد.

در مجموع رعايت نكات زير تا حدود زيادي مانع از مشكلات چشم ناشي از شنا در استخر مي شود:

  • بلافاصله پس از بيرون آمدن از آب دوش بگيرد. دوش گرفتن سبب مي شود كلرامين از پوست، مو و چشم شما شسته شود.

  • بلافاصله پس از شنا از قطره هاي اشك مصنوعي استفاده كنيد.

  • از عينك شنا استفاده كنيد.

 

 

 

 

 

 

اگر مكرراً دچار سردرد شويد حتماً دوستان و اطرافيان به شما توصيه مي‌كنند كه براي معاينه چشم و كنترل شماره عينك به چشم پزشك مراجعه كنيد. اما آيا واقعاً مشكلات چشمي مي‌توانند باعث ايجاد سردرد شوند؟

يك عقيده عمومي شايع ولي نادرست اين است كه خستگي چشم ناشي از عيوب‌انكساري يا انحراف چشم مخفي از علل شايع سردرد است. گرچه عيوب انكساري و انحراف چشم مخفي بايد در صورت وجود تصحيح شوند و گاهي تصحيح آن‌ها به بهبود سردرد كمك مي‌كند، اما در اغلب موارد سردرد ربطي به شماره عينك فرد ندارد. البته برخي از بيماري‌هاي چشمي مي‌توانند سردرد ايجاد كنند و برخي از انواع سردرد نيز با علائم چشمي همراه هستند، اما در اكثر افراد مبتلا به سردرد نتيجه معاينه چشم كاملاً طبيعي است.

به هر حال اگر به علت ابتلا به سردرد درصدد مراجعه به پزشك هستيد بهتر است به خصوصيات سردرد خود دقت كنيد، چون اين خصوصيات مي‌توانند در جهت يافتن علت بيماري به پزشك كمك كنند:

  • نوع و شدت سردرد: آيا درد خفيف است يا شديد؟ آيا درد حالت ضربان‌دار دارد؟ شبيه برق گرفتگي است؟ با احساس سنگيني سر توأم است؟

  • زمان درد: آيا درد در زمان خاصي از روز بدتر يا بهتر مي شود؟

  • محل درد: آيا سردرد بصورت منتشر در تمام سر احساس مي شود يا آنكه فقط در منطقه خاصي (مثلاً پيشاني يا پشت چشم‌ها) متمركز است. آيا سردرد دو طرفه است يا فقط در يك طرف سر احساس مي شود؟

  • مشكلات همراه: آيا در زمان بروز سردرد مشكلات ديگري هم ايجاد مي‌شود؟ مثلاً آيا تغييري در بينايي شما بوجود مي‌آيد؟ آيا لكه‌هاي تيره يا جرقه‌هاي روشن مي‌بينيد؟ احساس تهوع و استفراغ، سرگيجه، اشكريزش يا افتادگي پلك در زمان سردرد وجود دارد؟

  • عوامل تشديد كننده: آيا اقدام خاصي (مثلاً خم شدن، سرفه كردن) باعث بدتر شدن يا ايجاد سردرد مي‌شود؟ آيا مصرف غذاي خاصي با ايجاد سردرد همراه است؟ آيا عوامل خاصي مثلاً نور شديد، بوهاي خاص يا عوامل ديگر باعث شروع سردرد مي‌شود؟

  • الگوي كلي درد: سردرد معمولاً كي شروع مي‌شود؟ حاد است يا مزمن؟ آيا جديداً تغييري در الگوي خاص سردرد ايجاد شده است؟

  • سابقه خانوادگي: آيا در نزديكان شما كسي مبتلا به سردرد مي باشد؟

علاوه بر بررسي خصوصيات درد، براي تشخيص علت سردرد معمولاً يك معاينه باليني كامل شامل بررسي نبض و فشارخون، بررسي كامل دستگاه عصبي مركزي و معاينه چشم انجام مي‌شود. به علاوه گاهي لازم است علاوه بر اقدامات فوق از روش‌هاي تصوير‌برداري (سي تي اسكن يا MRI) و بررسي ميدان بينايي نيز براي تشخيص علت سردرد استفاده مي‌شود.

البته همانطور كه قبلاً ذكر شد در اكثر موارد سردرد نتيجه معاينات چشم طبيعي است اما سردردهاي مرتبط با مشكلات چشمي را مي توان در سه گروه تقسيم‌بندي كرد:

  • سردردهايي كه باعث ايجاد علائم چشمي مي شوند

  • سردردهايي كه ناشي از بيماري‌هاي چشمي هستند.

  • حالات متفرقه

سردردهايي كه باعث ايجاد علائم چشمي مي شوند

ميگرن
ميگرن يكي از علل بسيار شايع و شايد شايعترين علت سردرد مكرر است. بيماري ميگرن در زنان شايع‌تر است. در اكثر مبتلايان به ميگرن سابقه خانوادگي ابتلا به سردرد وجود دارد. سردردهاي ميگرني معمولاً در سن بلوغ شروع مي شود و در سن بالاي 50 سال از بين مي‌رود. سردرد ميگرني غالباً يكطرفه و ضربان دار است و چند ساعت تا چند روز طول مي‌كشد. دردهاي ميگرني گاهي با حالت تهوع و استفراغ همراه است. اكثر افراد مبتلا به ميگرن در زمان حمله سردرد دچار ترس از نور و صدا مي شوند و تمايل دارند كه در يك اتاق ساكت و تاريك استراحت كنند. در اين حالت روشن كردن چراغ يا ايجاد صداي ناگهاني مي‌تواند باعث بدتر شدن سردرد شود.

تغييرات هورموني روي ميگرن مؤثر است و عواملي مثل قاعدگي، بارداري و قرص‌هاي هورموني جلوگيري از بارداري معمولاً باعث بدتر شدن ميگرن مي‌شود.

عواملي مثل گرسنگي، كم‌خوابي، خستگي، استرس‌هاي روحي، ورزش‌هاي سنگين، غذاهاي خاص (قهوه، شكلات، پنير مانده، آجيل و مشروبات الكلي) و بوهاي خاص (مثلاً بوي سيگار يا عطر) مي‌تواند باعث شروع حمله ميگرن شود.

يك نكته جالب در مورد استرس آن است كه نه فقط وجود استرس، بلكه رفع شدن ناگهاني استرس نيز مي تواند باعث ايجاد حمله ميگرن شود. مثلاً خيلي از افراد مبتلا به ميگرن پس از پايان امتحاناتشان دچار سردرد مي‌شوند.

علت اصلي ايجاد ميگرن تنگ‌شدن گذراي عروق مغزي است كه با باز شدن جبراني بيش از حد عروق دنبال مي‌شود. در مرحله انقباض عروق مغزي علائم چشمي ميگرن بروز مي‌كند و در مرحله گشاد شدن عروق سردرد ضربان‌دار ايجاد مي‌شود. ميگرن در همه افراد به يك صورت تظاهر نمي‌كند بلكه انواع مختلفي از ميگرن وجود دارد كه آنها را مرور مي‌كنيم.

ميگرن كلاسيك: در ميگرن كلاسيك هميشه علائم بصري مشخصي قبل از شروع سردرد بروز مي‌كند كه مشخصه اين نوع خاص ميگرن است . مهمترين اين علائم يك لكه سياهرگ در روبروي فرد ( يعني در وسط ميدان بينايي) است كه به تدريج بزرگ مي‌شود و به سمت حاشيه ميدان بينايي (يعني پهلوي فرد) كشيده مي‌شود. اين لكه سياهرنگ معمولاً با جرقه‌هاي نوري به صورت خطوط زيگزاگي براق رنگي لرزان احاطه شده است.اين علامت نشانه مهمي است بطوري كه در افرادي كه اين نشانه را بروز مي‌دهند تقريباً مي‌توان گفت كه تشخيص بيماري ميگرن محرز است. يكي ديگر از نشانه‌هاي بصري كه در ميگرن كلاسيك تظاهر مي‌كند تاريك شدن يك سمت ميدان بينائي است . در اين حالت فرد سمت چپ يا سمت راست را واضح نمي‌بيند ( اين حالت در هر دو چشم وجود دارد ولي اكثر افراد فكر مي‌كنند كه چشم چپ يا راستشان تار شده است). اين علائم چشمي معمولاً بين 10 تا 20 دقيقه طول مي‌كشد و تقريباً هميشه قبل از يك ساعت محو مي‌گردد. بتدريج با محو شدن علائم بصري و گشاد شدن جبراني عروق مغزي سردرد ضربان‌دار يك طرفه ايجاد مي‌شود كه با حالت تهوع و ترس از نور و صدا همراه است. سردرد نيز پس از جند ساعت بهبود مي‌يابد.

ميگرن معمولي: اين نوع ميگرن كه شايعترين نوع ميگرن است معمولاً با علائم چشمي همراه نيست اما ممكن است درد آن در اطراف يا دور چشم‌ها احساس شود. در ميگرن معمولي سردرد لزوماً يك طرفه نيست و ممكن است درد در تمام سر احساس شود. حمله ميگرن معمولي اغلب ظرف چند ساعت تا چند روز بهبود مي‌يابد.

ميگرن چشمي: در اين نوع ميگرن كه اغلب در افراد مسن تر تظاهر مي‌كند فرد مبتلا علائم چشمي ميگرن را دارد اما به سردرد مبتلا نمي‌شود.علائم بصري ميگرن چشمي عبارتند از :

  • لكه سياهرنگ كه با خطوط زيگزاگ براق رنگي لرزان احاطه شده است

  • تاريك شدن يك سمت ميدان بينايي

  • تنگ شدن تدريجي ميدان بينايي از محيط به مركز بطوريكه فرد احساس مي‌كند كه بيرون را از داخل يك سوراخ كوچك تماشا مي‌كند.

  • دوبيني گذرا

معمولاً شروع و خاتمه اين علائم حالت تدريجي دارد و حداكثر پس از 60 دقيقه اين علائم بطور كامل برطرف مي‌شود. در صورتيكه اين علائم بطور كامل بهبود پيدا نكند لازم است بررسي كاملي براي مشخص شدن علت آن انجام گيرد چون گاهي اوقات بيماري هاي جدي مثل ناهنجاري هاي عروق مغزي مي تواند علائم بصري مشابه ميگرن چشمي ايجاد كند اما در اين بيماري ها نقائص بينايي ايجاد شده بطور كامل برطرف نمي‌شود.

ميگرن شبكيه: ميگرن شبكيه نوع خاص نادري از بيماري ميگرن است كه در اثر انقباض موقت سرخرگ هاي شبكيه اتفاق مي‌افتد و يك اختلال بينايي گذرا و برگشت پذير ايجاد مي كند. اختلال بينايي بصورت سياه شدن بخشي از ميدان بينايي در يك چشم يا حتي كوري كامل يك چشم تظاهر مي كند كه كمتر از يك ساعت طول مي‌كشد و بطور كامل بهبود مي‌يابد. اختلال بينايي در ميگرن شبكيه ممكن است با سردرد همراه باشد و يا نباشد. البته از آنجا كه برخي از بيماري هاي جدي قلبي عروقي هم مي‌توانند علائم مشابهي در چشم ايجاد كنند در صورت بروز اين علائم لازم است فرد مبتلا كاملاً از لحاظ ساير بيماري‌ها بستري شود و تنها در صورتيكه هيچ بيماري ديگري يافت نشود مي‌توان تشخيص ميگرن شبكيه را مطرح كرد.

درمان ميگرن

در بسياري از مبتلايان به ميگرن آنچه كه بيشتر از سردرد و علائم چشمي باعث آزار فرد مي‌شود ترس از وجود تومور مغزي يا ايجاد كوري دائمي است. در اين افراد يك معاينه كامل پزشكي و اطمينان از اينكه بيماري خوش‌خيم است و هيچ عارضه دائمي ايجاد نمي‌كند تا حد زيادي باعث آسودگي فرد مبتلا مي‌شود و حتي گاهي كاهش استرس ناشي از نگراني باعث كم شدن شدت و فراواني حملات ميگرني شده، به بهبود قابل توجه فرد مي‌انجامد.

به علاوه در افراد ميگرني شناسايي عواملي كه باعث شروع يا تشديد حمله ميگرني مي شود و پرهيز از اين عوامل (بي خوابي، خستگي، گرسنگي، استرس، بوي سيگار، بوي عطر، غذاهاي خاص و غيره) مي‌تواند باعث بهبود فرد مبتلا شود. همچنين انجام مرتب ورزهاي سبك روزانه و پرهيز از ورزش‌هاي سنگين مي‌تواند به كنترل ميگرن كمك كند.

به هر حال در مواردي كه سردرد ميگرني شديد است و فعاليت روزانه فرد را مختل مي‌كند مي‌توان با استفاده از مسكن هاي معمولي يا داروهاي خاص سردرد را كنترل كرد. البته لازم به ذكر است كه در صورتيكه حملات ميگرن مكرراً اتفاق بيافتد و فرد ناچار باشد در هفته بيش از 2-3 بار از مسكن استفاده كند به داروي مسكن وابسته مي‌شود و در صورت قطع مصرف دارو مجدداً دچار سردرد خواهد شد. در اين افراد لازم است داروهاي خاصي (تحت نظر پزشك) به طور مرتب مصرف شود تا فراواني حملات ميگرني كاهش پيدا كند و فرد مجبور نباشد دائماً از داروهاي مسكن استفاده كند.

سردردهاي تنشي (Tension headache)
سردرد تنشي نوع خاصي از سردرد است كه اغلب در افراد افسرده يا كساني كه تحت استرس مزمن قرار دارند ايجاد مي‌شود. اين نوع سردرد معمولاً در اكثر ساعات روز وجود دارد اما شدت آن خفيف تا متوسط است و مشكل جدي براي فعاليت‌هاي روزانه ايجاد نمي‌كند. اين سردردها معمولاً در پايان روز و در موقع خستگي شديدتر مي‌شود. اين نوع سردرد بيشتر به صورت احساس سنگيني در سر است و افراد مبتلا مي‌گويند: "احساس مي‌كنم يك ديگ روي سرم گذاشته‌اند" . اهميت سردرد تنشي در آن است كه ممكن است درد فقط در ناحيه پيشاني و دور چشم ها وجود داشته باشد و به همين دليل با مشكلات چشمي اشتباه شود. برخي از صاحب نظران معتقدند كه سردرد تنشي نوع خاصي از ميگرن معمولي مي‌باشد. درمان آن نيز مشابه درمان ميگرن مي‌باشد.

سردرد خوشه‌اي (Cluster headache)
اين سردرد بيشتر در مردان سيگاري 30 تا 50 ساله بروز مي‌كند. يك بيماري خوش‌خيم است كه بصورت حملات حاد سردرد و درد پشت كره چشم بصورت يكطرفه تظاهر مي‌كند و برخلاف اغلب سردردهاي خوش‌خيم باعث بيدار شدن فرد از خواب مي‌شود. معمولاً در زمان سردرد علائم چشمي يكطرفه نيز در سمت مبتلا وجود دارد به طوري كه چشم مبتلا دچار اشكريزش و قرمزي مي‌شود. ممكن است در همان سمت افتادگي پلك ايجاد شود و مردمك چشم موقتاً گشاد شود (يعني سياهي چشم در سمت مبتلا بزرگتر به نظر برسد). گاهي آبريزش‌بيني نيز در سمت مبتلا اتفاق مي‌افتد. در سردرد خوشه‌اي حمله حاد سردرد حدود يكي دو ساعت طول مي‌كشد و عارضه خاصي ايجاد نمي‌كند. معمولاً سردرد خوشه‌اي چندين بار در يك دوره چند هفته‌اي تا چند ماهه تكرار مي‌شود و سپس به تدريج بهبود مي‌يابد. البته احتمال عود اين حملات پس از چند ماه تا چند سال وجود دارد.

التهاب شريان گيجگاهي (Temporal arteritis)
اين بيماري اغلب در افراد مسن (بالاي 60 سال) اتفاق مي‌افتد گرچه اين بيماري نادر است اما به علت آنكه مي‌تواند منجر به كوري دائمي هر دو چشم شود تشخيص و درمان سريع آن اهميت زيادي دارد. اين بيماري بصورت سردرد، درد و حساسيت ناحيه پيشاني و گيجگاه، خستگي و درد مفصل فك، تب، كاهش وزن، درد منتشر عضلاني و خستگي و بي‌حالي تظاهر مي‌كند. در اين بيماري واكنش‌هاي التهابي باعث بسته شدن شريان‌هاي سر مي‌شود. اگر اين اتفاق در سرخرگ‌هاي چشم بيفتد مي‌تواند باعث كاهش ديد دائمي شود. از ديگر علائم چشمي اين بيماري مي‌توان به آسيب عصب بينايي، كاهش ديد گذرا، دوبيني و فلج عضلات چشمي اشاره كرد. دوره اين بيماري يكي دو سال است و پس از اين مدت خودبخود برطرف مي شود اما در طول دوره بيماري براي جلوگيري از بروز عوارض جدي (مثل نابينايي) لازم است داروهاي كورتيكو- استروئيدي بصورت منظم و تحت نظر پزشك استفاده شود. نكته مهم آن است كه در تمام افراد مسن كه به علت انسداد شريان مركزي شبكيه دچار افت ديد ناگهاني مي‌شوند لازم است بررسي كامل از نظر احتمال وجود اين بيماري انجام شود، چون در صورت وجود بيماري احتمال ابتلاي چشم مقابل خيلي زياد است. در صورت تشخيص بيماري گرچه نمي‌توان به برگشت ديد در چشم مبتلا كمكي كرد، اما حداقل با تجويز داروهاي كورتيكو استروئيدي خوراكي يا تزريقي مي توان از ابتلاي چشم سالم پيشگيري كرد و فرد را از كوري هر دو چشم نجات داد.

علل ناشايع سردرد همراه با علائم چشمي
تومورهاي مغزي: تومورهاي مغزي اغلب با افزايش فشار داخل جمجمه باعث ايجاد سردرد نسبتاً شديد دائمي مي شوند كه صبح‌ها بدتر است. اين سردرد با حركاتي نظير خم شدن، زور زدن، حبس كردن نفس، سرفه و حركت دادن سر بدتر مي شود. سردرد ناشي از تومورهاي مغزي معمولاً با استفراغ (گاهي بدون حالت تهوع) همراه است. علائم ناشي از تومورهاي مغزي عبارتند از:

  • فلج اعصاب چشم كه باعث انحراف چشم و دوبيني مي گردد

  • ورم سرعصب بينايي (كه در معاينه چشم پزشكي قابل مشاهده است)

  • محو شدن گذراي ديد

  • تار شدن بخشي از ميدان بينايي در يك يا هر دو چشم (در اين حالت بررسي ميدان بينايي مي‌تواند به مشخص شدن محل تومور كمك كند)

  • ندرتاً ايجاد توهمات بينايي

  • ايجاد نابينايي در يك يا هر دو چشم (در موارد تومورهاي پيشرفته)

خونريزي مغزي: خونريزي داخل جمجمه علاوه بر ايجاد سردرد شديد ممكن است با فلج عضلات چشم، دوبيني يا خونريزي در شبكيه و زجاجيه همراه باشد. به علاوه گاهي اوقات سكته‌هاي مغزي باعث ايجاد نقائصي در ميدان بينايي مي‌شوند كه با بررسي ميدان بينايي قابل تشخيص است.

مننژيت: مننژيت يا التهاب پرده‌هاي مغزي نيز علاوه بر ايجاد سردرد مي‌تواند باعث فلج عضلات چشمي و ايجاد انحراف چشم و دوبيني شود. به علاوه مننژيت گاهي باعث ترس از نور و درد در موقع حركات چشم مي‌گردد.

سردردهاي ناشي از بيماري‌هاي چشمي

همانطور كه قبلاً ذكر شد بر خلاف تصور عموم مردم، عيوب انكساري معمولاً باعث ايجاد سردرد نمي‌شود؛ اما گروهي ديگر از بيماري‌هاي چشمي مي‌توانند باعث بروز سردرد و بخصوص درد اطراف چشم شوند.

خشكي چشم
خشكي چشم يكي از علت‌هاي بسيار شايع احساس درد و ناراحتي در اطراف چشم‌ها است كه معمولاً صبح‌ها بهتر است و در اواخر روز بدتر مي‌شود. به علاوه انجام كارهاي چشمي مثل مطالعه يا كار با كامپيوتر مي‌تواند باعث بدتر شدن درد و ناراحتي در مبتلايان به اين بيماري شود.

بيماري‌هاي قرنيه
قرنيه بافت بسيار حساسي است كه تعداد زيادي اعصاب حسي در آن وجود دارد و به همين علت به درد و تحريك واكنش زيادي نشان مي‌دهد. (حتماً تجربه كرده‌ايد كه حتي ورود يك ذره بسيار ريز گرد و غبار به داخل چشم چقدر باعث درد و ناراحتي مي‌شود، در حاليكه با يك قلوه سنگ! در داخل كفشتان ممكن است چند ساعت پياده روي كنيد و عين خيالتان نباشد). طبيعي است كه تحريكات وارد شده به اين بافت حساس مي تواند درد شديدي در چشم و اطراف چشم و گاهي در تمام سر ايجاد كند.

مثلاً ورود هر نوع جسم خارجي به داخل چشم- چه مستقيماً به قرنيه بچسبد و چه در پشت پلك گير بيفتد و باعث خراشيده شدن قرنيه شود- علاوه برايجاد درد و قرمزي و اشكريزش معمولاً باعث سردرد نيز مي‌شود. همچنين در افرادي كه به علت جوشكاري يا نگاه كردن طولاني مدت به برف (مثلاً در ورزش اسكي) دچار برق‌زدگي چشم‌ها مي‌شوند نيز پوشش خارجي (اپي‌تليوم) قرنيه آسيب مي‌بيند و فرد علاوه بر اشكريزش و درد چشم‌ها دچار سردرد شديد مي‌شود. (اين نوع سردرد را جوشكاران محترمي كه استفاده از عينك مناسب را مايه كسر‌شأن خود مي‌دانند خيلي زياد تجربه مي‌كنند)

از ديگر بيماري‌هاي قرنيه كه باعث ايجاد سردرد مي‌شود زخم قرنيه است. همچنين التهاب قرنيه يا كراتيت نيز مي‌تواند باعث سردرد گردد.

يكي از بيماري‌هاي قرنيه كه عمدتاً باعث سردرد صبحگاهي مكرر مي‌شود خراش راجعه قرنيه (Recurrent Corneal Erosion) است. در اين بيماري اپيتليوم قرنيه چسبندگي سستي به بافت‌هاي زيرين دارد و مستعد كنده شدن است. در اين حالت خيلي اوقات وقتي فرد مبتلا به هنگام صبح چشم‌هايش را باز مي‌كند بخشي از اپيتليوم قرنيه كنده مي‌شود و علاوه بر سوزش و اشكريزش و درد چشم، سردرد نيز در همان سمت ايجاد مي‌شود.

گلوكوم حاد زاويه بسته
اين بيماري باعث ايجاد تاري ديد، درد چشم و اشكريزش و سردرد شديد مي‌شود. تشخيص اين بيماري با معاينه كامل چشمي (شامل اندازه‌گيري فشار داخل چشم و بررسي ساختمان زاويه اتاق قدامي) امكانپذير است. تشخيص اين بيماري اهميت زيادي دارد چون مي‌تواند منجر به كاهش ديد دائمي شود.

التهاب داخل چشمي(Uveitis)
التهاب داخل چشمي (يوئيت) مي‌تواند علاوه بر درد چشم، سردرد نيز ايجاد كند. البته در مواردي كه يوئيت قسمت‌هاي قدامي چشم مثلاً عنبيه را درگير كرده باشد احتمال ايجاد سردرد بيشتر است.

التهاب صلبيه (Scleritis)
التهاب صلبيه مي‌تواند باعث درد شديد چشم و سردرد شود. نكته قابل توجه آن است كه اگر التهاب صلبيه در بخش‌هاي خلفي كرده چشم اتفاق بيفتد ممكن است در ظاهر چشم تغيير خاصي ايجاد نكند اما باعث ايجاد سردرد شديد در ناحيه پشت چشم شود. تشخيص اين بيماري از دو جهت مهم است: اول آنكه اين بيماري در خيلي از موارد با بيماري‌هاي جدي‌تر همراه است كه در صورت عدم درمان مناسب مي‌تواند حتي حيات فرد را تهديد كند. دوم آنكه اين بيماري مي‌تواند منجر به آسيب جدي حتي سوراخ شدن چشم گردد.

بيماري‌هاي حدقه چشم
وجود التهاب يا تومور در ناحيه پشت چشم و در داخل حدقه چشم مي‌تواند باعث بروز سردرد شود.

التهاب عصب بينايي
التهاب عصب بينايي علاوه بر آنكه باعث تاري ديد مي‌شود مي تواند با درد چشم و سردرد (بويژه در ناحيه پشت چشم) همراه باشد. در افراد مبتلا به التهاب عصب بينايي معمولاً حركت دادن چشم باعث بدتر شدن درد مي‌گردد.

زوناي چشمي
اين عارضه يك بيماري ويروسي است كه بر اثر فعال شدن ويروس آبله مرغان در اعصاب حسي چشم اتفاق مي‌افتد. علامت مشخصه زونا بروز ثبورات ريز پوستي بصورت آبدانه‌هاي كوچك در يك زمينه ارغواني و بنفش است كه با درد شديد همراه است. معمولاً درد يكي دو روز قبل از ظاهر شدن ثبورات جلدي شروع مي‌شود و تا مدتي پس از بروز دانه‌ها ادامه پيدا مي‌كند. البته در بعضي افراد ممكن است درد ناشي از زونا حالت مزمن پيدا كند و تا ماه‌ها پس از بيماري فرد احساس درد داشته باشد در صورتيكه زوناي چشمي علاوه بر درگيري پوست اطراف چشم، بافت‌هاي داخل چشم را نيز درگير كرده باشد التهاب داخل چشمي (يووئيت) نيز باعث بدتر شدن سردرد فرد مبتلا مي‌گردد.

حالات متفرقه
دردهاي صورت: گاهي اوقات دردهاي ناحيه صورت ممكن است با درد چشم اشتباه شود. مثلاً درگيري اعصاب حسي صورت، بيماري هاي سينوس ها و ناراحتي دندان ها و فك فوقاني گاهي ممكن است با درد چشم اشتباه شود.

دردهاي تير كشنده: گاهي فرد احساس مي‌كند كه چشمش تير مي كشد. اين حالت معمولاً چند ثانيه طول مي كشد و به سرعت از بين مي‌رود. اگر اين حالت زياد تكرار نشود و مدت آن كوتاه باشد معمولاً علت خاصي نداشته و نياز به بررسي و درمان ندارد؛ اما در صورتي كه اين حالت مرتباً تكرار شود يا با مشكلات چشمي يا عوارض عصبي ديگري همراه باشد ممكن است ناشي از تحت فشار قرار گرفتن اعصاب حسي توسط توده‌هاي عروقي يا تومورها باشد كه در اين حالت بررسي براي يافتن علت عاضه و درصورت امكان درمان آن ضروري است.

نور هراسي (Photophobia): نور هراسي يا ترس از نور نوعي احساس مرتبط با درد است كه در برخي از حالت‌هاي چشمي رخ مي دهد. در اين حالت فرد احساس مي‌كند كه با نگاه كردن به نور دچار درد مي‌شود به همين دليل تمايل دارد كه پلك‌ها را در حالت نيمه بسته نگه دارد و در محيط نيمه تاريك قرار بگيرد. شايعترين علت‌هاي نور هراسي بيماري‌هاي قرنيه و التهاب‌هاي داخل چشمي (يووئيت) است. گاهي بيماري‌هاي ديگر مثل ميگرن، مننژيت و و خونريزي داخل جمجمه نيز مي‌توانند نور هراسي ايجد كنند.

سردردهاي ناشي از آفتاب: وقتي كسي در معرض نور شديد آفتاب قرار گيرد مردمك چشم‌ها تنگ مي‌شود و فرد ناخودآگاه پلك‌ها را تا جايي كه امكان دارد تنگ مي‌كند تا مقدار نور ورودي به چشم را محدود كند. انقباض مداوم مردمك و عضلات پلك مي‌تواند باعث ايجاد سردرد (بخصوص در ناحيه پيشاني) شود. اگر هميشه پس از قرار گرفتن در معرض آفتاب دچار سردرد مي شويد شايد استفاده از عينك آفتابي و كلاه لبه دار بتواند به رفع سردردتان كمك كند.

سردرد ناشي از قطره‌هاي چشمي: بطور كلي مصرف قطره‌هاي چشمي مي‌تواند باعث سوزش و ناراحتي خفيف در اطراف چشم‌ها شود؛ اما قطره پيلوكارپين كه در برخي از بيماران مبتلا به گلوكوم مورد استفاده قرار مي‌گيرد مي‌تواند باعث ايجاد درد در ناحيه جلوي سر و بخصوص درد ابروها شود. البته معمولاً پس از چند بار مصرف قطره شدت درد كمتر مي‌شود و فرد با دارو سازگار مي‌شود. اما به هر حال در صورت ايجاد سردرد مقاوم يا درد مقاوم ابرو لازم است اين قطره قطع و يا با داروي ديگري جايگزين شود.

 

 

 

 

 

 

 

آيا مبتلا به فشارخون هستيد؟ آيا مي دانيد كه بالا بودن فشارخون علاوه بر عوارضي كه در قلب، كليه، مغز و ساير اندام ها ايجاد مي كند مي تواند روي چشمان شما نيز تأثير بگذارد؟

بيماري فشارخون كه بصورت فشار دياستولي بالاي 90 و يا فشار سيستولي بالاي 140 ميلي متر جيوه تعريف مي شود باعث تغييرات گسترده و پيچيده اي در عروق بدن مي شود. از آنجا كه شبكيه تنها عضوي از بدن است كه عروق آن بصورت مستقيم قابل مشاهده مي باشد ممكن است قبل از آنكه عوارض فشارخون در ساير اعضاي بدن پديدار شود بتوان عوارض فشارخون را در رگ هاي شبكيه تشخيص داد. بنابراين اگر چشم پزشك فقط با معاينه چشم به شما گفت كه احتمالاً مبتلا به فشارخون هستيد تعجب نكنيد.

فشارخون، بالا بخصوص بصورت مزمن باعث تنگ شدن تدريجي سرخرگ هاي شبكيه مي شود كه در مراحل اوليه ممكن است چندان قابل تشخيص نباشد، اما به تدريج با پيشرفت بيماري، تنگي سرخرگ ها شديدتر مي شود. (اين تنگي شريان ها، در معاينه، با باريك شدن شديد شريان ها در مقايسه با وريدهاي شبكيه مشخص مي شود). در موارد پيشرفته تر علاوه بر تنگ شدن منتشر شريان ها ممكن است ديواره شريان در برخي نقاط بصورت موضعي دچار اسپاسيم شود و ظاهر نامنظمي پيدا كند. در مراحل بعدي خونريزي هاي كوچك در شبكيه اتفاق مي افتد به علاوه ممكن است موادي از داخل عروق به داخل شبكيه نشست كند و بصورت لكه هاي سفيد روي شبكيه ديده شود. در مواردي كه فشارخون شديداً بالا باشد ممكن است علاوه بر عوارض فوق ورم سر عصب بينايي اتفاق بيافتد. (فشارخون در اين حد بسيار خطرناك است و ممكن است منجر به سكته قلبي يا مغزي شود بنابراين فرد مبتلا بايد به سرعت در بيمارستان بستري گردد.) البته لازم به ذكر است كه اين عوارض فشارخون هيچكدام تغيير محسوسي در بينايي فرد ايجاد نمي كنند به علاوه در صورت درمان مناسب فشارخون، اين تغييرات به تدريج به حالت معمول بر مي گردند و شبكيه ظاهر عادي پيدا مي كند.

علاوه بر تغييرات فوق الذكر كه معمولاً باعث كاهش ديد نمي شوند، فشارخون مي تواند زمينه ساز بروز انسداد شريان يا وريد مركزي شبكيه (يا شاخه هاي آن ها) شود كه در اين حالت باعث افت ديد دائمي مي شود.

گرچه مهمترين تغييرات ناشي از فشارخون در شبكيه اتفاق مي افتد، اما ساير قسمت هاي چشم نيز از اين عوارض در امان نيستند مثلاً افزايش ناگهاني فشارخون بويژه در افراد جوان مي تواند باعث تغييراتي در عروق و رنگدانه هاي مشيميه شود كه البته تأثير خاصي روي بينايي فرد ندارد به علاوه افزايش حاد فشارخون گاهي باعث پاره شده رگ هاي ظريف ملتحمه و ايجاد خونريزي زير ملتحمه مي شود اين خونريزي معمولاً ظرف 3-2 هفته خودبخود جذب مي شود و نياز به درمان خاصي ندارد.

يك نكته بسيار مهم آن است كه در افراد مبتلا به ديابت وجود فشارخون بالا مي تواند باعث تشديد عوارض ديابت در شبكيه (رتينوپاتي ديابتي) شود. بنابراين كنترل فشارخون در افراد ديابتي اهميتي دو چندان مي يابد.

درمان

درمان اصلي مبتلايان به عوارض چشمي فشارخون، درمان خود بيماري فشارخون است. معمولاً در صورت درمان مناسب تغييرات شبكيه پس از مدتي برطرف مي گردند و درصورتيكه معاينه چشم پس از 3-2 ماه تكرار شود شبكيه ظاهر طبيعي خواهد داشت. معاينه شبكيه وسيله خوبي براي ارزيابي كنترل مناسب فشارخون مي باشد.

 

 

بهداشت پلك

سطح چشم مهمترين قسمت بدن در تماس با جهان خارج مي باشد زيرا عملكرد و ساختار طبيعي چشم باعث تنظيم كل بدن در محافظت از محيط خارج مي گردد. پلك و مژه ها جلوي ذرات خارجي كوچك را گرفته و مانع ورود آنها به چشم مي شوند. مژه ها مانند يك صافي و يا يك توري عمل كرده تا حدي جلوي ذرات خارجي را مي گيرند و باعث پلك زدن رفلكسي مي شوند. خود پلك زدن باعث تقويت پمپ اشكي مي گردد تا اشك با شستشوي اجسام خارجي آنها را از چشم خارج كند.

انسان بيشترين نسبت عرض شكاف پلكي نسبت به كل بدن را در ميان مهره داران دارد. پوست پلك نازكترين پوست بدن مي باشد و مژه ها تنها موهاي پلك هستند كه در پلك بالا 2 برابر پلك پايين مي باشند. مژه ها هر 5-3 ماه يك بار جايگزين مي شوند. اگر يك مژه را بكشيد 2 ماه طول مي كشد تا در بيايد و اگر با قيچي كوتاه كنيد بعد از 2 هفته بلند مي شود.

لبه پلك در قسمت جلو شامل مژه ها و در قسمت عقب شامل غدد روغني خاصي مي باشد كه ترشحات اين غدد در ساختار اشك بسيار مهم است. عدم عملكرد درست اين غدد و غدد ديگر عرق و چربي كنار مژه ها باعث علائمي مثل خشكي چشم،خارش و سوزش و احساس جسم خارجي مي گردد. آنچه تحت عنوان بهداشت پلك مطرح مي شود در واقع كمك به عملكرد صحيح اين غدد پلكي مي باشد.

براي بهداشت پلك مي توان كارهاي زير را انجام داد:

  • يك دستمال صورت را در آب گرم فرو برده آب اضافي آنرا بگيريد، براي 5 تا 10 دقيقه روي پلكها قرار دهيد و به آهستگي فشار دهيد تا پوست پلك نرم شده و پوسته پوسته هاي چسبيده به پلك آزاد شود.

  • پلكها را ماساژ دهيد و به آرامي با حركت چرخشي انگشت كوچك دستتان را روي پلكها حركت دهيد تا ترشحات اضافي از غدد پلكيتان خارج شود .

  • پلكهايتان را با گوش پاك كن، پاك كنيد. بهتر است گوش پاك كن را با شامپو بچه رقيق شده (حدود 3 تا 4 قطره شامپو بچه در نصف فنجان آب گرم) خيس كرده، آب اضافي آنرا گرفته و بعد پلكهايتان را بشوئيد.

  • پس از آن با پارچه اثرات شامپو را پاك كنيد. اگر علامتدار هستيد (مثلاً روي لبه پلكتان شوره و پوسته دارد يا مرتباً احساس سوزش و خارش چشم داريد بايد اين كار را روزي 4 بار به مدت 5 دقيقه انجام دهيد تا علامت ها از بين برود. سپس روزي يك بار به مدت طولاني هر روز اين كار را تكرار كنيد.
    در موارد خاص (مثلاً وقتي لبه پلك ها عفونت و التهاب شديد دارد) لازم است پماد آنتي بيوتيك مصرف شود ولي بطور معمول لازم نيست. در زمان استفاده از اين روش شستشوي پلك بهتر است از مواد آرايشي چشمي استفاده نشود.

 

 

 

 

كليات

كار اصلي چشم آن است كه نورهايي را كه از خارج دريافت مي كند طوري روي پرده شبكيه متمركز كند كه تصوير دقيقي از شيء مورد نظر روي پرده شبكيه ايجاد شود. شبكيه اين تصاوير را به صورت پيام هاي عصبي به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند. بنابراين براي واضح ديدن، قبل از هرچيز لازم است كه نور به طور دقيق روي پرده شبكيه متمركز شود.

ساختمان چشم شبيه يك كره است. در قسمت جلوي اين كره يك پنجره شفاف به نام قرنيه وجود دارد. نور از محيط خارج وارد قرنيه شده پس از عبور از مردمك به عدسي مي رسد. عدسي نور را به صورت دقيق روي شبكيه متمركز مي كند تا تصوير واضحي بر روي شبكيه ايجاد شود.

براي آنكه اشياء به صورت دقيق و واضح ديده شوند لازم است مسيري كه نور در چشم طي مي كند شفاف باشد و قرنيه و عدسي نور را درست روي شبكيه متمركز كنند.

پلكپلك

وقتي جسم نوك تيزي به چشم ما نزديك مي شود ما بي اختيار پلك ها را مي بنديم. پلك ها در حقيقت ساختمان هاي تمايز يافته اي از جنس پوست و عضلات زير پوستي هستند كه وظيفه محافظت از چشم ها را بر عهده دارند. مژه ها مثل يك صافي از ورود گرد و غبار و ذرات مختلف به داخل چشم جلوگيري مي كنند. خود پلك ها دو وظيفه مهم دارند: اول آنكه مثل يك ديوار دفاعي جلوي قسمت عمده اي از كره چشم را مي گيرند و از كره چشم محافظت مي كنند، دوم آنكه پلك ها هر 5 تا 10 ثانيه يك بار باز و بسته مي شوند كه اين امر به شسته شدن ميكروب ها و ذرات خارجي از سطح چشم كمك مي كنند و در حقيقت سطح چشم را جارو مي كند. به علاوه باز و بسته شدن پلك ها به توزيع يكنواخت اشك بر روي كره چشم كمك مي كند.

ملتحمه

ملتحمه يك لايه شفاف محافظ است كه سطح داخلي پلك ها و روي سفيدي كره چشم را مي پوشاند. در ملتحمه رگ هاي خوني و گلبول هاي سفيد به مقدار زيادي وجود دارد. اين رگ ها و سلول هاي دفاعي تا حد زيادي از ورود ميكروب ها و عوامل بيماري زا به قسمت هاي عمقي چشم جلوگيري مي كند. به علاوه ترشحات ملتحمه سطح چشم را نرم و مرطوب نگه مي دارد و در حقيقت سطح چشم را روغنكاري مي كند كه اين امر باعث آسان تر شدن حركات چشم در جهات مختلف مي شود.

قرنيه

قرنيه قسمت شفاف جلوي كره چشم است كه از پشت آن ساختمان هاي داخلي تر كره چشم مثل عنبيه و مردمك ديده مي شود. قرنيه چشم را مي توان به شيشه پنجره تشبيه كرد. همانطور كه اگر شيشه پنجره كثيف باشد اشياء بيرون تار ديده مي شوند، اگر بر روي قرنيه كسي لكه يا كدورتي وجود داشته باشد فرد اشياء را تار مي بيند. به علاوه همانطور كه از پشت يك شيشه موجدار يا مشجر اشياء كج و كوله و ناصاف ديده مي شوند. در صورتي كه سطح قرنيه ناهموار باشد اشياء  ناصاف و تار ديده مي شوند.

البته قرنيه انسان يك تفاوت مهم با شيشه پنجره دارد و آن هم اينكه شيشه پنجره يك سطح صاف است در حاليكه قرنيه بخشي از يك كره است. اين ساختمان كروي باعث مي شود كه قرنيه چشم مثل يك ذره بين عمل كند و نورهايي را كه از محيط خارج وارد كره چشم مي شوند به صورت پرتوهاي همگرا درآورد كه تصوير واضحي روي شبكيه ايجاد كنند. البته در همه افراد اين امر به صورت دقيق اتفاق نمي افتد. مثلاً اگر انحناي قرنيه كسي بيشتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتد در جلوي پرده شبكيه تشكيل مي شود. چنين فردي نزديك بين (ميوپ) است. همچنين اگر انحناي قرنيه كسي كمتر از حد طبيعي باشد تصاوير به جاي آنكه روي پرده شبكيه بيفتند در پشت آن تشكيل مي شوند. چنين فردي دوربين (هيپروپ) است. به طوري كه مي بينيم قرنيه افراد نقش مهمي در تعيين دوربيني يا نزديك بيني يا شماره چشم افراد دارد. به همين علت اكثر روش هاي جراحي براي اصلاح ديد و شماره عينك روي اين بخش از چشم انجام مي گيرد. مثلاً در روش هاي ليزر (PRK)، ليزيك(LASIK)، لازك(LASEK) و جراحي با تيغه الماس (RK) مقدار انحناي قرنيه تغيير مي كند و شماره چشم فرد اصلاح مي شود. همچنين استفاده از لنز تماسي (كنتاكت لنز) كمك مي كند كه انحناي قرنيه فرد موقتاً به اندازه مطلوب برسد و ديد فرد اصلاح شود.

عنبيه و مردمك

عنبيه بخش رنگي پشت قرنيه است كه رنگ چشم افراد را تعيين مي كند. رنگ اين بخش در چشم افراد مختلف متفاوت است و از آبي و سبز تا عسلي و قهوه اي تغيير مي كند. در وسط عنبيه سوراخي به نام مردمك وجود دارد كه مقدار نور وارد شده به چشم را تنظيم مي كند. كار مردمك مثل پرده اي است كه پشت پنجره آويزان شده و نور ورودي به اتاق را كم و زياد مي كند. همانطور كه وقتي نور خارج شديد و زياد باشد، پرده را مي بنديم تا نور كمتري به اتاق وارد شود، وقتي چشم در محيط پر نور قرار مي گيرد مردمك تنگ مي شود تا مقدار نور كمتري وارد چشم شود. به همين صورت وقتي چشم در محيط كم نور قرار مي گيرد مردمك گشاد مي شود تا نور بيشتري وارد چشم شود.

اتاق قدامي

اتاق قدامي فضاي كوچكي است كه بين قرنيه و عنبيه قرار دارد. در اين فضا مايعي به نام زلاليه جريان دارد كه به شستشو و تغذيه بافت هاي داخل چشم كمك مي كند. همانطور كه در يك استخر براي پاك ماندن استخر مرتباً مقداري آب خارج مي شود و به جاي آن آب تصفيه شده وارد مي شود، در چشم هم مرتباً مقداري از مايع زلاليه خارج مي شود و مايع زلاليه جديدي كه در چشم توليد شده است جايگزين آن مي شود. اگر به هر دليلي تعادل بين توليد و خروج اين مايع به هم بخورد مقدار مايع زلاليه در چشم افزايش پيدا مي كند و فشار داخل كره چشم از حد طبيعي بيشتر مي شود. (مقدار طبيعي فشار چشم در افراد بالغ بين 10 تا 21 ميلي متر جيوه است). بالا رفتن فشار چشم به پرده شبكيه و عصب بينايي آسيب مي زند و باعث بيماري آب سياه يا گلوكوم مي شود.

عدسي

عدسي يك ساختمان شفاف در پشت عنبيه است كه در متمركز كردن دقيق پرتوهاي نور بر روي شبكيه به قرنيه كمك مي كند. ضخامت عدسي چشم در شرايط مختلف تغيير مي كند و بسته به آنكه شيء مورد نظر در چه فاصله اي از فرد قرار داشته باشد ضخامت عدسي كم و زياد مي شود. بنابراين فرد مي تواند اشياء را در فواصل مختلف (از بي نهايت تا حدود 20 سانتي متري و گاهي نزديك تر) به طور واضح ببيند. هرچه سن افراد بيشتر مي شود قدرت تغيير شكل عدسي كمتر مي شود به طوري كه در حدود سن 40 سالگي قدرت تغيير شكل عدسي آنقدر كم مي شود كه اكثر افراد براي ديدن اشياء نزديك و انجام كارهايي مثل مطالعه و خياطي به عينك كمكي براي ديد نزديك (عينك مطالعه) نياز پيدا مي كنند. اين همان حالتي است كه به آن پير چشمي گفته مي شود.

با گذشت سن علاوه بر آنكه قدرت تغيير شكل عدسي كم مي شود ميزان شفافيت عدسي هم كم مي شود. گاهي كدورت عدسي آنقدر زياد مي شود كه مثل پرده اي ديد فرد را تار مي كند. اين كدورت عدسي را اصطلاحاً آب مرواريد يا كاتاراكت مي گويند.

زجاجيه

زجاجيه مايع ژله مانند شفافي است كه داخل كره چشم را پر مي كند و به آن شكل مي دهد. زجاجيه از پشت عدسي تا روي پرده شبكيه وجود دارد. با گذشت سن ساختمان ژله مانند زجاجيه تغيير مي كند و در بعضي جاها حالت آبكي پيدا مي كند. در اين حال بعضي قسمت هاي زجاجيه شفافيت خود را از دست داده و سايه اي روي پرده شبكيه مي اندازند كه فرد آن را به صورت اجسام شناور كوچكي مي بيند كه مثل مگس در ميدان بينايي بالا و پايين مي روند. اين حالت اصطلاحاً مگس پران گفته مي شود.

شبكيه

شبكيه يك پرده نازك حساس به نور (شبيه فيلم عكاسي) است كه در عقب كره چشم قرار دارد. پرتوهاي نوري كه به شبكيه برخورد مي كنند به پيام هاي عصبي تبديل مي شوند كه از طريق عصب بينايي به مغز منتقل مي شوند و در مغز تفسير مي شوند.

در شبكيه انسان انواع مختلفي از سلول هاي گيرنده نوري وجود دارد كه ميزان حساسيت آن ها به نور متفاوت است. گيرنده هاي نوري استوانه اي بيشتر براي ديد در محيط هاي تاريك به كار مي روند. گيرنده هاي مخروطي براي تشخيص رنگ و جزئيات ظريف تمايز يافته اند. ترتيب قرار گيري اين سلول ها در شبكيه طوري است كه در ناحيه مركزي شبكيه (ماكولا) تعداد گيرنده هاي مخروطي بيشتر است. بنابراين وقتي فردي به صورت مستقيم به شيئي نگاه مي كند تصوير آن شيء مستقيماً روي ماكولا در جايي مي افتد كه تعداد سلول هاي مخروطي بيشتر است و در نتيجه شيء با وضوح بيشتري مشاهده مي شود.

مشيميه

مشيميه پرده نازك سياه رنگي است كه دور شبكيه را احاطه كرده است. اين پرده تعداد زيادي رگ هاي خوني دارد كه مواد غذايي را به بخش هايي از شبكيه مي رساند. به علاوه سلول هاي اين لايه حاوي تعداد زيادي رنگ دانه سياه ملانين است كه رنگ سياهي به اين بخش از چشم مي دهد. وجود رنگ سياه مانع از انعكاس نورهاي اضافي در داخل كره چشم مي شود و به تشكيل تصوير واضحتر كمك مي كند.

صلبيه

صلبيه بخش سفيد رنگ نسبتاً محكمي است كه دورتا دور كره چشم به جز قرنيه را مي پوشاند و از ساختمان هاي داخل كره چشم محافظت مي كند. اين بخش از چشم اثر مستقيمي در فرايند بينايي ندارد و در واقع مثل يك اسكلت خارجي از كره چشم محافظت مي كند.

عصب بينايي

عصب بينايي كه رابط كره چشم و مغز مي باشد از عقب كره چشم خارج مي شود و از طريق سوراخي در استخوان پروانه اي جمجمه به مغز مي رسد. اين عصب پيام هاي بينايي را به مغز ارسال مي كند و اين پيام ها در مغز تفسير مي شوند.

عضلات چشم

براي آنكه ما بتوانيم اشياء را در جهات مختلف ببينيم لازم است بتوانيم چشم را در جهات مختلف بالا، پايين، چپ و راست بچرخانيم. حركات كره چشم در هر چشم به وسيله 6 عضله كوچك كه به اطراف كره چشم مي چسبد كنترل مي شود. بيماري اين عضلات و يا عدم هماهنگي آن ها مي تواند به انحراف چشم يا لوچي منجر شود.

 
Copyright (c) 1397/08/25 persianeyeclinic.com
Ariana Informatics Group - گروه داده ورزي آريانا